الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
325
دقائق العلاج ( فارسي )
معلوم مىشود كه براى بسيارى از بيمارىها سودمند مىباشد . 107 - معجون جدوار : باه را نيرو مىبخشد . عود قمارى ، ابريشم خام قرنفل ، شقاقل مصرى و ثعلب مصرى از هركدام سه مثقال ، زعفران نيم مثقال كبابه چينى ، فلفل ، تخم بالنگو و دار فلفل از هركدام دو مثقال ، تخم بابونه مرواريد ناسفته ، جدوار ختائى از هركدام يك مثقال ، قند سفيد به اندازه سه برابر مجموع آنها قند را حل كرده و داروها را با آن خمير مىكنند . 108 - معجون جلابا . جلب و برگ سنا را به اندازه مساوى با عسل صاف كرده خمير مىكنند اندازه خوراكش به اندازه يك گردو است كه بايد شبها دو ساعت پس از غذا براى درمان مغز و بيرون راندن خلطها خورده شود . 109 - معجون الخبث براى جلوگيرى از خون بواسير : تخم ترشك ، مورد - دانه و بليله از هركدام سه جزء همه را بو مىدهند ، آمله ، انجبار ، هليله سياه و زنگ آهن مدبر از هركدام به اندازه مجموع همه را با آب به و عسل از هريك به اندازه مجموع ، داروها را خمير مىكنند اندازه خوراكش تا دو مثقال است . 110 - معجون الخبث نوع ديگر : زنگ آهن مدبر دو جزء ، هليله ، بليله و آمله از هركدام سه جزء ، بهمن سفيد پوست گرفته ، زنجبيل ، فلفل ، جوزبويا و قرنفل از هركدام يك جزء ، مصطكى ، مرمكى و تخم خشخاش از هركدام چهار جزء ، كرچك ختائى مدبر يك دهم مجموع ، جوزماثل ( تاتوره ) نصف مجموع ، آنها را با عسل خالص مخلوط مىكنند اندازه خوراكش دو مثقال است كه ناشتا براى حفظ جوانى و سياهى مو به كار مىرود . روش مدبر كردن زنگ آهن اين است كه آهن را چند بار داغ كرده و در سركه سرد مىكنند و باز آن را چند بار گداخته و در شيرابه نعناع فرو مىبرند تا زنگ آهن از آن جدا شود و ممكن است نخست آن را در آب نعناع و سپس چند بار در عصاره علف الخروع